Harbin denince çoğu kişinin aklına önce dondurucu soğuklar ve buz festivali geliyor. Ben de buraya gelmeden önce şehri daha çok bu yönüyle tanıyordum. Ancak yaz aylarında yaptığımız ziyarette, buz kültürünün sadece kış mevsimine ait olmadığını gördüm. Harbin Ice & Snow World’de gezerken, bu şehrin buzla kurduğu bağın çok daha eskiye dayandığını ve bunun yıllar içinde güçlü bir geleneğe dönüştüğünü öğrenme fırsatı buldum.
BUZUN SANATA DÖNÜŞTÜĞÜ YER
Dışarıda sıcak bir yaz günü vardı. İçeri girdiğimizde ise ortam tamamen değişti. Soğuk hava ilk anda kendini hissettiriyordu. Birkaç dakika sonra gözüm çevredeki buzdan yapılmış eserlere takıldı. Farklı renklerde ışıklarla aydınlatılan heykeller ve yapılar, bulunduğumuz ortamın gerçekliğini unutturuyordu. Bazen bir kaleyi, bazen tarihi bir yapıyı, bazen de masallardan çıkmış gibi görünen figürleri izliyorduk. Hepsinin ortak noktası ise tek bir malzemeden yapılmış olmalarıydı: buz.
Yakından bakınca eserlerdeki ayrıntılar daha da dikkat çekiyordu. Keskin çizgiler, ince işlemeler ve ışıkların buzun içinde oluşturduğu yansımalar, sanatçıların ne kadar titiz çalıştığını gösteriyordu. Açıkçası buzun bu kadar detaylı işlenebileceğini hiç düşünmemiştim. Her eserin önünde biraz durup ayrıntıları incelemek istedim. Fotoğraf çekmek güzeldi ama çıplak gözle görmek çok farklı bir deneyimdi.
Sergi alanını gezerken festivalin tarihini anlatan bölümleri de inceleme fırsatı buldum. Burada öğrendiğim bilgiler, gördüğüm eserleri daha farklı değerlendirmemi sağladı. Harbin’in buz sanatı geleneği aslında 1963 yılına kadar uzanıyor. O yıl düzenlenen ilk Harbin Buz Feneri Festivali, şehirde uzun süren kış aylarını daha canlı geçirmek amacıyla hazırlanmış. O dönemde doğal buz bloklarından yapılan eserler büyük ilgi görmüş ve zamanla bu etkinlik Harbin’in en önemli simgelerinden biri haline gelmiş.
Bugün dünyanın birçok yerinde tanınan Harbin Ice & Snow World ise 1999 yılında yeni binyılı kutlamak amacıyla kurulmuş. Sergide yer alan bilgilere göre ilk parkın yapımında yaklaşık 5 bin kişi görev almış. Songhua Nehri’nden çıkarılan büyük buz blokları yüzlerce kamyonla taşınmış ve sadece 33 gün içinde dev bir buz şehri inşa edilmiş. Bu bilgiyi okuyunca, gördüğümüz eserlerin arkasındaki emeği daha iyi anladım. Kısa bir sürede böyle büyük bir alan oluşturmak gerçekten kolay görünmüyor.
Beni en çok etkileyen bilgilerden biri ise festivalin her yıl yeniden kurulması oldu. Buradaki eserler kalıcı değil. Her kış yeni bir tema belirleniyor ve sanatçılar sıfırdan yeni tasarımlar hazırlıyor. Yani ziyaretçiler her yıl farklı bir buz dünyasıyla karşılaşıyor. Belki de bu yüzden Harbin’e gelen birçok kişi festivali tekrar tekrar görmek istiyor.
Gezerken sadece buz heykellerini değil, bu sanatın yıllar içinde nasıl geliştiğini de görmek mümkündü. İlk yıllardaki daha sade çalışmalar zamanla çok daha büyük ve ayrıntılı eserlere dönüşmüş. Günümüzde ise ışık teknolojileri ve farklı tasarım anlayışlarıyla buz sanatı bambaşka bir noktaya ulaşmış durumda. Doğanın sunduğu basit bir malzemenin böylesine etkileyici eserlere dönüşmesi gerçekten hayranlık uyandırıyor.
Açıkçası beni en çok etkileyen şey, bu eserlerin geçici olmasıydı. Büyük emek verilerek hazırlanan yapılar, mevsim değişince eriyor ve yerlerini bir sonraki yıl yapılacak yeni tasarımlara bırakıyor. Belki de bu yüzden her eser daha değerli geliyor. Çünkü onu görmek için doğru zamanda orada olmanız gerekiyor.
Harbin yıllardır “Buz Şehri” olarak anılıyor. Burayı gezdikten sonra bunun sadece soğuk iklimden kaynaklanan bir unvan olmadığını anladım. Buz, bu şehrin kültürünün ve kimliğinin önemli bir parçası haline gelmiş. İnsanlar yalnızca buzdan heykeller yapmıyor; aynı zamanda yıllardır süren bir geleneği yaşatıyor.
Ziyaretimiz sona erdiğinde geriye sadece çektiğimiz fotoğraflar kalmadı. Aynı zamanda buzun, doğru ellerde işlendiğinde nasıl bir sanat eserine dönüşebileceğini de görmüş olduk. Harbin Ice & Snow World benim için yalnızca turistik bir gezi noktası değil, bir şehrin kültürünü ve tarihini anlatan etkileyici bir deneyim oldu. Buradan ayrılırken, Harbin’i artık sadece kışın çok soğuk olan bir şehir olarak değil, buzla kendi kimliğini oluşturmuş özel bir şehir olarak hatırlayacağımı düşündüm.
