Her şey, İngiliz siyasetinin en tanınmış muhalif figürlerinden biri olan Nigel Farage’ın, sağ popülist Birleşik Krallık Reform Partisi’nin lideri olarak sahnelediği klasik bir siyasi hamleyle başladı.
Mali durumuna ilişkin ifşaatların ardından haftalardır baskı altında olan Farage, salı günü İngiltere’nin doğusundaki Clacton’daki milletvekilliğinden istifa edeceğini ve aynı bölgede yeniden aday olacağını açıkladı. Farage’ın amacı, desteğinin güçlü olduğu bölgede seçmenlerden güvenoyu almaktı.
Birleşik Krallık Reform Partisi’nin sosyal medya hesaplarından canlı yayınlanan ve şikayet tonunun hakim olduğu konuşmasında Farage, “Eylemlerimin yargıcı Clacton halkı olmalı diye karar verdim” dedi. Görünen o ki Farage, 5 milyon sterlinlik, yani yaklaşık 6,7 milyon dolarlık bir hediyeyi beyan etmeyerek parlamento kurallarını ihlal edip etmediğine ilişkin devam eden soruşturmayı bu oylamayla boşa düşürmeyi ve seçmenlerin soruşturmanın sonucunu önemsemediğini göstermeyi hesaplıyordu.
“Bu, halkın düzene karşı ara seçimi olacak” dedi.
Ancak birkaç saat içinde bu hamlenin maskaralığa dönüşmekte olduğu görüldü. Başlıca siyasi partilerin tamamı, kendilerine göre kişisel çıkar amaçlı bir gösteriden ibaret olan bu yarışa katılmayacaklarını açıkladı.
Çarşamba sabahına gelindiğinde Farage’ın başlıca rakibinin, kendisine Count Binface diyen ve çöp kutusu temalı bir kostüm giyen bir komedyen ve sıra dışı aday olması muhtemel görünüyordu. Britanya’da ara seçimlere şaka adaylarının katılmasına ilişkin köklü bir gelenek var; ancak bu seçimde Count Binface, gerçek adıyla Jon Harvey, normalden daha fazla ilgi görebilir.
Queen Mary University of London’da siyaset profesörü olan Tim Bale, “Öyle görünüyor ki ustaca bir hamle gibi görünen şey boşa çıktı” dedi.
Bale’e göre bu, “özünde diğer partileri yarışa çekmeyi amaçlayan ve Farage’ın kendisini düzenin kurduğu bir kumpasın kurbanı gibi göstermesine imkan sağlayacak bir gösteriye karşı diğer partilerin oldukça bariz bir yanıtıydı. Bunu yapmayı reddettiler.”
Birleşik Krallık Reform Partisi’nin içişleri sözcüsü Zia Yusuf, çarşamba günü sosyal medyada “düzen Clacton’daki seçmenlerden korkuyor” ifadelerinin yer aldığı bir açıklamayı yeniden paylaştı. Birleşik Krallık Reform Partisi milletvekili Sarah Pochin ise Farage’ın 2024’te kazanana kadar elinde tuttuğu bu bölgede Muhafazakar Parti’nin ona kaybetmekten o kadar korktuğunu, aday çıkarmaya cesaret edemediğini söyledi.
Siyasi çalkantılar, Farage’ın partisinin bir yılı aşkın süredir kamuoyu yoklamalarında önde gitmesinin ardından nadir seçim yenilgileri yaşamaya başladığı bir döneme denk geldi. Birleşik Krallık Reform Partisi, mayıs ayındaki yerel seçimlerde son derece iyi performans gösterse de son bir yıl içinde kazanma ihtimali bulunan üç ara seçimi kaybetti. Partinin ulusal anketlerdeki liderliği de geçen yıl yaklaşık yüzde 30 seviyesinden yaklaşık yüzde 25’e gerileyince Farage üzerindeki inceleme arttı.
5 milyon sterlinlik hediye, The Guardian’ın yürüttüğü bir araştırma sonucunda ortaya çıktı. Gazete, nisan ayında Farage’ın bu parayı Tayland’da yaşayan Britanyalı kripto para milyarderi Christopher Harborne’dan aldığını açıklamıştı. Hediye, Farage’ın 2024 genel seçimlerinde aday olacağını beklenmedik şekilde duyurmasından haftalar önce verilmişti.
Para, Farage Parlamento’ya girmeden önce verildiği için Farage, bunu beyan etme yükümlülüğü olmadığını savunuyor. Ancak parlamento kuralları, yeni milletvekillerinin seçilmelerinden önceki 12 ay içinde aldıkları ve “başkaları tarafından makul biçimde kişinin Parlamento’daki eylemlerini, konuşmalarını veya oylarını ya da parlamento üyesi sıfatıyla yaptığı işleri etkileyebileceği düşünülebilecek” her türlü mali menfaati beyan etmelerini öngörüyor. Bu nedenle Parlamento Standartlar Komiseri Daniel Greenberg, Farage’ın bu hediyeyi mal varlığı beyanına dahil etmeyerek kuralları ihlal edip etmediğini soruşturuyor.
Son haftalarda, Birleşik Krallık Reform Partisi liderinin mali işlerine yönelik incelemelerden giderek daha fazla rahatsız olduğuna ilişkin işaretler vardı. Geçen ay BBC Breakfast’a verdiği bir röportajda Farage, sunucunun kendisine paranın ne kadarını harcadığını ve bunu beyan etmemekten pişman olup olmadığını sorması üzerine gözle görülür biçimde öfkelendi. “Bu koşulsuz bir hediye. İstersem arabalara harcarım” dedi ve ekledi: “Bu kelimenin tam anlamıyla sizi hiç ilgilendirmez.” LBC’ye verdiği bir röportajda ise “İstersem Ferrarilere harcarım” dedi ve ekledi: “Onunla istediğimi yaparım. At yarışlarına yatırabilirim.”
Geçen hafta sonu The Sunday Times of London, Farage’ın yakın müttefiki George Cottrell tarafından sağlanan bazı menfaatleri de ayrıca beyan etmediğini yazdı. Cottrell, elektronik dolandırıcılıktan mahkum edilmesinin ardından ABD’de sekiz ay hapis yatmıştı.
The Sunday Times’ın haberine göre Cottrell’ın desteği, Farage seçilmeden önceki aylarda onun için çalışan bir sosyal medya ekibinin sağlanmasını ve Buckingham Sarayı yakınlarında Cottrell tarafından kiralanan bir mülkün kullanılmasını içeriyordu.
Farage tüm kurallara uyduğunu savunuyor ve gazetecileri ailesini taciz etmekle suçluyor. Ancak salı günü Greenberg’in Cottrell’la ilgili dosyayı da incelediğini doğruladı.
Soruşturmanın Farage aleyhine sonuçlanması halinde Farage Parlamento’dan uzaklaştırılabilir ve Clacton’da yeniden seçime girmek zorunda kalabilir.
Salı günü yaptığı istifa açıklaması, bu ihtimali önceden bertaraf etmeyi ve siyasi anlatının kontrolünü ele geçirmeyi amaçlıyor gibi görünüyordu. Ancak bu adım soruşturmayı engellemeyecek. Soruşturma, Clacton’daki özel seçim sonuçlanana kadar askıya alınabilir ve Farage kazanırsa yeniden başlayabilir. Bu da Birleşik Krallık Reform Partisi liderinin yılın ilerleyen dönemlerinde aynı bölgede ikinci bir yarışa zorlanması ihtimalini doğuruyor.
Buna rağmen özel seçimin beklendiği gibi yapılması halinde Farage’ın Clacton’da kazanma ihtimali oldukça yüksek. Çarşamba günü, bir milletvekilinin istifasını eski ve az bilinen bir parlamento kuralı uyarınca onaylaması gereken ülkenin en üst düzey mali yetkilisi Rachel Reeves, bu durumu “bir maskaralık ve çaresiz bir dikkat dağıtma çabası” olarak nitelese de gerekli onayı vereceğini söyledi.
2024 genel seçimlerinden önce Farage bölgede yarışa damga vurmuş; ana caddede kalabalıklar arasında yürümüş, yerel barlara uğramış ve bir seferinde deniz kıyısındaki bir iskelenin yakınında destekçilerine hitap etmek üzere zırhlı bir araçla gelmişti.
Farage, benzer taktikleri tekrarlayarak siyasi ivmeyi yeniden ele geçirebileceğini düşündü. Ancak Britanya siyasetinin en etkili düzen bozucu figürlerinden biri olan Farage’ın “siyasi düzene” karşı kurguladığı mücadele, Count Binface’le yarıştığı tuhaf bir ara seçime dönüşebilir. Count Binface, çarşamba sabahı BBC’ye verdiği röportajda Clacton halkına nasıl hitap edeceği sorulduğunda kısa bir yanıt verdi:
“Ben Nigel Farage değilim.”
© 2026 The New York Times Company
