Chico Harlan / The New York Times
Kavurucu sıcakların vurduğu hafta boyunca Avrupa'nın dört bir yanında sistemlerin zorlandığını gösteren işaretler görüldü.
Batı Avrupa'da demiryolu ağları, rayların eğilip bükülmesine yol açabilecek sıcaklıklar nedeniyle aksadı. Fransa'da bazı nükleer reaktörler, nehirlerdeki su sıcaklığının yükselmesi nedeniyle faaliyetlerini durdurdu ya da yavaşlattı. Müzeler ise iç mekânlardaki sıcaklığı kontrol edemedikleri için çalışma saatlerini kısaltmak zorunda kaldı.
Fransa'daki bir otomobil fabrikasında sendika temsilcileri, üretim alanındaki koşulların dayanılmaz hale geldiğini belirterek grev çağrısı yaptı. Fransa ve İtalya'da yaşanan elektrik kesintileri ise yüz binlerce kişinin elektriksiz kalmasına neden oldu.
Aşırı sıcaklar, kalın duvarlı apartmanların içine kadar nüfuz ederken şehirleri gece saatlerinde bile serinlemeyen sıcak kutulara dönüştürdü. Uykusuz kalan Avrupalılar gece yarısından sonra parklara akın etti, taşınabilir klima satın almak için mağazalara yöneldi ya da serinlemek amacıyla otellere sığındı.
Paris'teki HEC İşletme Okulu'nda çevre politikaları uzmanı olan François Gemenne, "Herkes aynı soruyu soruyor: Neden hazır değiliz?" dedi. Gemenne, "Kendi kırılganlığımızın farkına varıyoruz" ifadelerini kullandı.
Yaklaşık bir haftadır etkisini sürdüren sıcak hava dalgası, İngiltere, İspanya ve Fransa'da sıcaklık rekorlarının kırılmasına yol açtı. Aynı zamanda, sera gazı emisyonlarının artmasıyla birlikte sıcak hava dalgalarının daha da şiddetleneceği bir geleceğe Avrupa'nın hazırlıklı olmadığı gerçeğini de gözler önüne serdi.
Dünyada en hızlı ısınan kıta olan Avrupa'da binalar ve altyapı sistemleri, artık var olmayan bir iklim düzenine göre inşa edilmiş durumda. Bu nedenle aşırı sıcaklık dönemleri, sıcak iklim koşullarına daha alışkın bölgelerle kıyaslandığında Avrupa'da çok daha büyük aksamalara neden oluyor.
Alman sigorta ve finans şirketi Allianz'ın yakın tarihli bir raporunda da İtalya, Fransa, Almanya ve İspanya, aşırı sıcaklar nedeniyle ekonomik kayıplara en açık ülkeler arasında gösterildi.
Yetersiz altyapının sonuçları ise ölümcül olabiliyor.
Fransa, perşembe günü sağlık sisteminde en yüksek alarm seviyesine geçti. Sağlık Bakanı Stéphanie Rist, sıcak hava dalgası sırasında kalp durması vakalarında dört kat artış yaşandığını açıkladı. İspanya'da da açıklanan veriler ölüm oranlarında yükselişe işaret etti.
Bu göstergeler henüz sıcak hava dalgasının toplam etkisini ortaya koymasa da, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu risklere ilişkin bilimsel araştırmalarla örtüşüyor. 2023 yılında yayımlanan bir çalışma, sıcaklıklar yükseldikçe ölüm oranlarının nasıl değiştiğini inceleyerek 800 kenti karşılaştırdı. Araştırmaya göre Houston veya Tokyo gibi şehirlerde aşırı sıcaklar ölüm riskini sınırlı ölçüde artırırken, Fransa, İspanya ve İtalya'daki kentlerde ölüm oranlarında çok daha keskin yükselişler görülüyor.
Bu farkın nedenlerinden biri klima kullanımının daha sınırlı olması. Ancak uzmanlara göre tek etken bu değil. Kuzey Avrupa'da onlarca hatta yüzlerce yıl önce inşa edilmiş birçok bina, yalıtım malzemeleri nedeniyle sıcak havayı içeride hapsediyor. Ayrıca güneş ışınlarını engelleyerek iç mekânların aşırı ısınmasını önleyen dış panjurlar da bu binalarda yaygın olarak bulunmuyor. Bu durum, sıcak hava dalgalarının etkisini daha da artırıyor.
University College London'da yapılaşmış çevre ve iklim uzmanı olan Anna Mavrogianni, "Mevcut altyapı bu düzeydeki sıcaklıklarla başa çıkabilecek şekilde hazırlanmış değil" dedi.
Avrupa'da politika yapıcılar uzun yıllardır yükselen sıcaklıklara uyum sağlamak amacıyla binaların yenilenmesi ve altyapının güçlendirilmesi gerektiğini dile getiriyor. Fransa geçen yıl 52 önlem içeren 388 sayfalık bir iklim uyum planı yayımladı. Londra yönetimi ise bu hafta, 1.300'den fazla okul, 60 hastane ve 351 bakım evinin yüksek risk altında olduğunu belirterek kapsamlı konut yenilemeleri ve kamu binalarının modernizasyonunu öngören yeni bir sıcak hava planını devreye aldı.
Ancak bu projelerin hayata geçirilmesi büyük maliyetler gerektiriyor. Bu nedenle planları hazırlamak, gerekli finansmanı bulmaktan daha kolay oluyor. Avrupa Çevre Ajansı geçen yıl yayımladığı raporda, Avrupa Birliği ülkelerinin tamamının iklim uyum planlarına sahip olduğunu ancak uzun vadeli finansman eksikliğinin ortak bir sorun olarak öne çıktığını belirtti.
Çevre politikaları uzmanı François Gemenne, "Bu, ufukların trajedisi" diyerek durumu özetledi. Gemenne, "Gelecekteki maliyetlerden kaçınmak için bugün yatırım yapmak gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da perşembe günü düzenlediği basın toplantısında ülkesinin iklim değişikliğine karşı aldığı önlemleri savunurken, Fransa'nın "tamamen benzeri görülmemiş bir dönemden geçtiğini" söyledi.
Aşırı sıcaklar, bu hafta Fransa'daki dört nükleer santralde reaktörlerin faaliyetlerinin yavaşlatılmasına veya geçici olarak durdurulmasına da neden oldu. Fransa'nın nükleer santrallerini işleten EDF şirketine göre santraller normal şartlarda reaktörleri nehirlerden alınan suyla soğutuyor ve ardından daha yüksek sıcaklıktaki suyu yeniden nehre bırakıyor. Ancak nehir ekosistemini korumaya yönelik düzenlemeler, su sıcaklığının belirli seviyelerin üzerine çıkması halinde bu işlemi sınırlandırıyor.
EDF Sözcüsü Laura Mandin, şirketin santralleri sıcak hava dalgalarına karşı daha dayanıklı hale getirmek için yatırım yaptığını belirtti. Mandin, Civaux tesisinde kullanılan ve deşarj edilmeden önce suyu yeniden soğutan bir sistemin buna örnek olduğunu söyledi.
Avrupa'da sıcaklıklar son yıllarda her on yılda yaklaşık 0,6 santigrat derece (1 Fahrenheit derece) arttı. Bu durum, mevcut altyapının inşa edildiği dönemde öngörülmeyen baskılarla karşı karşıya kalmasına yol açıyor.
Özellikle demiryolu hatları aşırı sıcaklardan büyük ölçüde etkileniyor. Isınan rayların genleşip eğrilmesi nedeniyle Almanya, İsviçre ve İngiltere'de çok sayıda tren seferi iptal edildi. Fransa'da ise bazı hatlarda klimasız trenler veya yüksek sıcaklıklara dayanamayacak sistemler nedeniyle seferler durduruldu.
Mavrogianni, "Ne yazık ki değişimi tetikleyen şeyler genellikle aşırı olaylar oluyor" dedi. Uzman, "Umarım sıcaklıklar düştüğünde yaşananlar unutulmaz" ifadelerini kullandı.
© 2026 The New York Times Company
