Türkiye'nin jeostratejik konumu yeni dönemde değer kazandı

DTO Başkanı TAMER KIRAN

Türk denizcilik tarihinin en önemli dönüm nokta­larından biri olan Kabo­taj Kanunu’nun yürürlüğe girişi­nin 100. yıl dönümünü büyük bir gurur ve heyecanla kutluyoruz.

1 Temmuz 1926 tarihinde yü­rürlüğe giren 815 sayılı Kabotaj Kanunu ile Türkiye Cumhuriye­ti, kendi limanları ve karasula­rındaki deniz taşımacılığı ve de­nizcilik faaliyetlerini kendi bay­rağına ve kendi vatandaşlarına emanet ederek denizlerdeki ege­menlik haklarını fiilen tesis etti. Lozan Barış Antlaşması ile kaza­nılan bağımsızlığımızın deniz­lerdeki en önemli tamamlayıcısı olan Kabotaj Kanunu, yalnızca bir ulaştırma düzenlemesi değil; ekonomik bağımsızlığımızın, milli egemenliğimizin ve Türk denizciliğinin gelişiminin temel taşı oldu.

Bu tarihi kazanım, 20 Tem­muz 1936 tarihinde İsviçre’nin Montreux (Montrö) kentinde imzalanan Boğazlar Sözleşmesi ile daha da güçlenmiş ve Türki­ye’nin Boğazlar üzerindeki ege­menlik hakları uluslararası hu­kuk bakımından tam anlamıyla tesis edilmiştir. Böylece Cumhu­riyetimizin denizlerdeki bağım­sızlık anlayışı hukuki ve strate­jik açıdan bütünlüğüne kavuştu.

“Denizciliği Türk’ün büyük ülküsü olarak düşünmeliyiz”

Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 1 Kasım 1937 tarihinde Türki­ye Büyük Millet Meclisi’nin açı­lışında dile getirdiği “Denizcili­ği Türk’ün büyük ülküsü olarak düşünmeli ve onu az zaman­da başarmalıyız.” sözü, aradan geçen 89 yıla rağmen bugün de Türk denizciliğinin yol haritası­nı oluşturmaktadır.

Günümüz denizciliğinde ileri konumda olan ülkelerin gelişim süreçlerine bakıldığında en az birkaç yüz yıllık geçmişleri oldu­ğu ve bu düzeye büyük sıkıntılar­la ulaşabildikleri görülüyor. Oy­sa Türk denizciliği, geride bırak­tığımız bir asır içerisinde büyük bir gelişim gösterdi. Bugün ül­kemiz; güçlü deniz ticaret filosu, dünya standartlarında limanla­rı, uluslararası başarılarıyla öne çıkan tersaneleri, nitelikli insan kaynağı ve denizcilik eğitimiyle dünyanın sayılı denizci ülkeleri arasında yer alıyor.

Denizciliğin stratejik önemi daha da anlaşıldı

Dünyada son dönemde yaşa­nan gelişmeler, denizciliğin stra­tejik önemini her zamankinden daha güçlü biçimde gözler önü­ne seriyor. Karadeniz’de devam eden savaş, Orta Doğu’da yaşa­nan çatışmalar, enerji güvenli­ğine ilişkin riskler ve küresel ti­caret yollarındaki belirsizlikler; deniz ulaştırmasının, güvenli de­niz yollarının ve güçlü denizci­lik altyapısının ülkeler için vaz­geçilmez olduğunu gösteriyor. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 87’sinin deniz yoluyla gerçekleş­tirildiği günümüzde, üç tarafı de­nizlerle çevrili ülkemizin sahip olduğu jeostratejik konum çok daha büyük bir değer kazandı.

Kabotaj Kanunu’nun ikinci yüzyılına adım attığımız bugün; deniz ticaret filomuzu daha da güçlendirmek, limanlarımızın rekabet gücünü artırmak, ge­mi inşa sanayimizi ileri tekno­lojilerle desteklemek, denizci­lik eğitiminde mükemmeliyeti sürdürmek ve çevre dostu, sür­dürülebilir denizcilik anlayışı­nı daha da geliştirmek ortak so­rumluluğumuzdur. Cumhuri­yetimizin ikinci yüzyılında da denizciliğimizi her alanda daha ileriye taşıyarak ülkemizin eko­nomik kalkınmasına, dış ticare­tine ve küresel rekabet gücüne daha fazla katkı sağlamaya de­vam edeceğiz.

Bu duygu ve düşüncelerle baş­ta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ol­mak üzere, Kabotaj Kanunu’nun hayata geçirilmesinde emeği bu­lunan devlet adamlarını, deniz­lerdeki bağımsızlığımız uğruna can veren aziz şehitlerimizi, de­niz kazalarında hayatını kaybe­den denizcilerimizi ve ömrünü Türk denizciliğinin gelişmesine adamış, bugün aramızda olma­yan tüm denizcilerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyor; Ka­botaj Kanunu’nun 100. yıl dönü­münü ve 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı’nı en içten dileklerimle kutluyorum.