Trump’ın İran resti küresel piyasaları salladı: Petrol fiyatları alev aldı, ons altın yeniden çözüldü

Küresel piyasalar, ABD cep­hesinden gelen son daki­ka jeopolitik açıklamalar­la haftanın en hareketli ve volatil günlerinden birini yaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile varılan mevcut diplomatik çer­çevenin bozulduğuna yönelik net mesajları, yatırımcı algısında ani bir kırılma yarattı. NOTA Zirve­si’nde yaptığı açıklama, küresel emtia piyasalarında birbirine zıt iki güçlü fiyatlamayı eşzaman­lı olarak tetikledi. Enerji piyasa­larında “arz paniği” yaşanırken, kıymetli madenler cephesinde kriz anlarının geleneksel sığınağı olan ons altında hızlı bir çözülme izlendi. Brent petrol yüzde 7’nin üzerinde değerlendi. Ons altında kayıp yüzde 3’ü buldu.

Brent yeniden 80 doları denedi

Küresel petrol piyasasında son bir haftada dalgalı bir seyir iz­lenirken, düşüş hız kazanmış­tı. Geçtiğimiz hafta 70-72 dolar bandında işlem gören Brent pet­rol, haftanın son işlem günlerin­de toparlanarak yeniden 74 do­lar seviyesini test etti. Haftanın ilk günlerinde fiyatlar üzerinde, Orta Doğu’da gerilimin azalması ve OPEC+ ülkelerinin üretim ar­tışına devam edeceği beklentile­ri baskı oluşturdu. Fakat Trump açıklamaları sonrasında, son iş­lemlerde ise 80 dolar seviyesi­ne yaklaşan fiyatlar dikkat çekti. Brent petrol 2 Temmuz’da 70 do­lar seviyesine kadar gerilerken, böylece yönünü yukarı doğru çe­virdi. Uzmanların tahminleri 60- 65 dolar aralığındaydı.

Ons altın temmuz başına geri döndü

Ons altın da aynı petrol gibi son bir haftada jeopolitik gelişmeler ile ABD para politikasına ilişkin beklentiler arasında dalgalı bir se­yir izledi. Hafta başında güvenli liman alımlarıyla yükseliş kayde­den ons altın, petrol fiyatlarındaki sert artışın enflasyon ve faiz bek­lentilerini yeniden gündeme taşı­masıyla haftanın son bölümünde değer kaybetti. Temmuz ayının ilk günlerinde ons altın 4.100 dolar seviyelerinden toparlanmaya baş­ladı. Ancak ABD dolarındaki güç­lenme, tahvil faizlerindeki yük­seliş ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin zayıflaması, altın üzerinde satış baskısı oluşturdu. Son işlemlerde ons altın 4.050- 4.130 dolar bandına geri çekildi. En son ABD ile İran arasında ar­tan gerilim sonrası petrol fiyatla­rının yüzde 7’nin üzerinde yüksel­mesi, yatırımcıların enflasyonun yeniden hızlanabileceği endişesi­ni artırdı. Bu durum Fed’in faizleri daha uzun süre yüksek tutabilece­ği beklentisini güçlendirirken, fa­iz getirisi bulunmayan altına olan talebi sınırladı. Bundan altın fi­yatları da etkilendi. Yeniden düşüş serisine giren ons altın neredeyse temmuz başındaki seviyesine dö­nerek 4 bin dolar sınırında seyret­ti. Dün ons altın gün içinde yüzde 3’e yakın değer kaybetti.

BIST 100 Endeksi yüzde 2’ye yakın değer kaybetti. Avrupa bor­saları da dün gün boyunca satıcı­lı seyretti. Piyasada işlem gören 2 yıllık tahvilin faizi yüzde 40,90 seviyesini aştı. 10 yıllık ABD tah­vilinin faizi de 5 baz puan artarak yüzde 4,58’den işlem gördü. ABD borsası tarafı da gelişmeler üze­rine işlem gününe satışla başladı. Dow Jones Sanayi Endeksi Vade­li İşlemleri Trump’ın açıklama­larının ardından yüzde 0,9 düştü. S&P 500 vadelilerindeki düşüş yüzde 0,6 Nasdaq 100 vadelilerin­deki düşüş de yüzde 0,7 oldu. Bit­coin de, Londra’daki açılış öncesi işlemlerde yüzde 3’ten fazla değer kaybederek 62 bin doların altına geriledi. Son saldırılar, yatırım­cılara ateşkesin devam etmesine rağmen ABD ve İran arasında kalı­cı bir anlaşmanın garanti olmadı­ğını birkez daha gösterdi.

Piyasalarda jeopolitik risk yeniden sahnede

İran’ın küresel enerji arzındaki kritik konumu ve yaptırımların geri dönme ihtimali, petrol fiyatlarında şok bir yükselişe zemin hazırladı. Anlaşmanın çökmesi, İran petrolünün küresel piyasaya akışında yaşanacak olası kesintiler, Hürmüz Boğazı’ndaki potansiyel güvenlik riskleri ve yeni yaptırım dalgaları beklentisiyle Brent petrol ve WTI tarafında hızlı alımları beraberinde getirdi. Enerji analistleri, Ortadoğu’daki risk priminin fiyatlara hızla yansıtıldığını belirtiyor. Makroekonomik boyutta asıl endişe yaratan durum ise, enerji maliyetlerindeki bu şok artışın küresel çapta yeni bir enflasyonist dalga yaratma potansiyeli. Artan petrol fiyatlarının, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin cari dengelerini ve sanayi üretim maliyetlerini doğrudan vurması bekleniyor. Hürmüz Boğazı'nda yeni bir geçiş kesintisi gündemde. Alternatif yol güzergahları üzerinde tartışmalar artıyor. İran'ın boğaz geçişi üzerindeki atacağı adımlar piyasaların ateşini yükseltiyor.