Mikroplastikler son yıllarda çevre ve insan sağlığı tartışmalarının merkezinde yer alıyor. Ancak plastik denildiğinde akla genellikle su şişeleri, saklama kapları veya ambalajlar geliyor. Oysa uzmanlar, mutfakta kullandığımız birçok ürünün beklenmedik şekillerde plastik ya da sentetik polimerler içerdiğine dikkat çekiyor.
Tüketici araştırmaları alanında çalışan sürdürülebilirlik uzmanlarına göre mutfakta karşılaşılan plastikler yalnızca görünür malzemelerden ibaret değil aslında. Ürünlerin dayanıklılığını artıran kaplamalar, koruyucu filmler, iç yüzey kaplamaları ve katkı maddeleri de bu tablonun bir parçası.
Bu gizli kaynakların başında çay poşetleri geliyor. Özellikle şekillerini koruması ve çayın daha iyi demlenmesini sağlaması amaçlanan bazı poşetlerde polipropilen gibi plastik bazlı malzemeler kullanılabiliyor.
Benzer bir durum kağıt kahve bardaklarında da görülüyor. Dışarıdan tamamen kağıttan yapılmış gibi görünen bu bardakların çoğunda sıvının sızmasını önleyen ince plastik kaplamalar bulunuyor. Paket servis kaplarının önemli bir kısmı da aynı prensiple üretiliyor.
Mutfakta sık kullanılan pişirme kağıtları da birçok kişi için sürpriz olabilir. Yüksek sıcaklıklara dayanabilmesi ve yiyeceklerin yüzeye yapışmasını önleyebilmesi için çoğu pişirme kağıdı silikon bazlı sentetik bir kaplamayla destekleniyor. Yapışmaz özellikli bazı alüminyum folyolarda da benzer uygulamalar yer alıyor.
Konserve gıdaların iç yüzeylerinde kullanılan koruyucu kaplamalar da dikkat çeken bir başka alan. Bu kaplamalar metalin gıdayla reaksiyona girmesini engellese de geçmişte BPA gibi kimyasallar nedeniyle tartışma konusu olmuştu. Pek çok üretici BPA kullanımını azaltmış olsa da benzer özellikte farklı bileşikler halen kullanılabiliyor.
Çevre dostu alternatif olarak pazarlanan biyobozunur veya kompostlanabilir torbalar da aslında tamamen plastikten bağımsız değil. Bitki kökenli hammaddelerden üretilseler bile işlevlerini yerine getirebilmeleri için plastik benzeri polimer yapılar içeriyorlar.
Uzmanların dikkat çektiği en ilginç örneklerden biri ise deniz tuzu. Okyanuslardaki plastik kirliliği nedeniyle deniz tuzlarında mikroplastik kalıntılarına rastlanabiliyor. Benzer şekilde yüksek derecede işlenen şeker de üretim, paketleme ve taşınma süreçlerinde mikroplastiklerle temas edebiliyor.
Meyvelerin üzerindeki küçük etiketler, ev tipi su filtrelerinin kartuşları ve bulaşık makinesi deterjan kapsülleri de plastik veya sentetik polimer içeren ürünler arasında gösteriliyor.
Temizlik sırasında kullandığımız süngerler de çoğu zaman doğal değil. Özellikle sert yüzeyleri temizlemek için kullanılan aşındırıcı katmanlar genellikle poliüretan gibi sentetik malzemelerden üretiliyor. Kullanım sırasında kopan mikroskobik lifler ise atık suya karışabiliyor.
Uzmanlar tüm bu bilgilerin farkındalık oluşturmak için değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Günümüz yaşamında plastiklerden tamamen uzak durmak neredeyse mümkün görünmese de, maruziyeti azaltabilecek tercihlerin yapılması uzun vadede daha bilinçli bir tüketim alışkanlığı oluşturabiliyor.
Odatv.com
