Sıcakların tavan yaptığı bir yaz gününde, alev alev yanan bir fırının ya da buharı üstünde tüten bir tencerenin başında beklemek... Şüphesizedir ki yaz aylarında mutfağa adım atarken hissetmek istediğimiz son şey bir saunaya girmektir.
Oysa mutfağa girdiğinizde sizi karşılayan serin bir hava ve tezgahta renk renk parıldayan taze yaz meyve-sebzeleri varsa, sıcak günlerin lezzet anlayışı tamamen değişir. "Pişirilmeyen yemekler" tam da bu anlarda imdadımıza yetişiyor. Yalnızca mutfaktaki dereceyi düşürmekle kalmayan bu tarifler; zamandan tasarruf sağlarken, enerji tüketimini azaltıyor ve yazın en taze mahsullerini tabağımıza taşıyor.
Dışarıdan hazır yemek sipariş etmek yerine dolaptaki taze sebzeleri değerlendirmek hem cüzdanı koruyor hem de karbon ayak izini azaltıyor. Üstelik esnek tarif yapısı sayesinde eldeki malzemelerle sıfır atık mutfak disiplinini uygulamak da oldukça kolay.
İşte Avrupa ve Dünya mutfaklarından ilham alan, ocağı yakmadan hazırlayabileceğiniz ferahlatıcı lezzet rotası:
ANADOLU'NUN SOĞUK ÇORBASINDAN POLONYA CHŁODNİK’İNE
Soğuk çorba denince akla gelen ilk lezzet, aromatik otlar, buğday, nohut bazen yeşil mercimek ve süzme yoğurtla hazırlanan çorbalarımız. Anadolu mutfağının yaz geleneği olan bu çorbalar eldeki malzeme ve yapıldığı yerin ritmine göre değişiyor.
Antik Yunan ve Roma geleneklerine dayanan, İspanyol mutfağının baştacı ise Gazpacho. Domates, salatalık, yeşil biber, soğan, sarımsak, zeytinyağı ve sirkenin muazzam uyumuyla hazırlanan bu çorbanın gizli kahramanı ise ıslatılmış bayat ekmek. Arapça "ıslatılmış ekmek" anlamına gelen isminden de anlaşılacağı üzere Gazpacho, çorbaya o kremsi dokuyu veren ekmek sayesinde tek başına doyurucu bir öğüne dönüşüyor.
Tarifi ise şöyle; çiğ sebzeleri blender'dan geçirin. Suda ıslatıp suyunu sıktığınız bir dilim bayat ekmeği ve cömert bir miktar sızma zeytinyağını ekleyip pürüzsüz olana kadar karıştırın. Tuz, karabiber ve sirkeyle çeşnilendirip buzdolabında birkaç saat dinlendirin. Dilerseniz klasik domatesli tarifin dışına çıkıp karpuz, kavun, çilek veya şeftali gibi yaz meyveleriyle tatlı-ekşi varyasyonlar da yaratabilirsiniz.
Avrupa'nın serinletici çorba kültürü elbette İspanya ile sınırlı değil!
Polonya (Chłodnik): Pancar, ekşi kremalık veya yoğurt, salatalık ve dereotu ile hazırlanan canlı pembe rengiyle iştah açan bir soğuk çorba.
Bulgaristan (Tarator): Süzme yoğurt, salatalık, sarımsak, ceviz, dereotu ve soğuk suyun ferahlatıcı buluşması.
BAYAT EKMEĞE İKİNCİ HAYAT, İTALYAN PANZANELLA SALATASI
İtalya’nın Toskana bölgesinden doğan Panzanella, Akdeniz yazlarında ziyan edilmek istenmeyen kurumuş ekmeklerin değerlendirilmesiyle ortaya çıkmış ikonik bir ekmek salatasıdır. 14. yüzyılda ilk yapıldığında henüz Amerika'dan Avrupa'ya domates gelmediği için soğan, semizotu ve salatalıkla hazırlanan bu salata, günümüzde domates ve taze fesleğenin başrolde olduğu tam bir yaz klasiği.
Doğranmış bayat ekmekleri hafifçe ıslatın veya zeytinyağında kıtırlaştırın. Küp doğranmış domates, salatalık, kırmızı soğan ve bolca taze fesleğenle harmanlayın. Zeytinyağı, sirke, tuz ve karabiber ekleyip ekmeklerin sebze suyunu emmesi için 30 dakika bekletin. Arzuya göre nohut, beyaz peynir, zeytin veya kapari ekleyerek protein değerini artırabilirsiniz.
Bu felsefe Akdeniz’in diğer kıyılarında da benzer lezzetlerle karşımıza çıkar. Yunanistan’ın kıtır arpa ekmeğiyle yapılan Dakos'u veya Ortadoğu’nun çıtır pita ekmekli, sumaklı Fattoush salatası aynı sıfır atık mantığının nefis ürünleridir.
ASYA’DAN BİR SERİNLİK RÜZGARI
Kızartılarak yapılan Çin böreklerinin aksine, Vietnam mutfağının simgelerinden biri olan Gỏi Cuốn (taze yaz ruloları) hiç pişirilmeden hazırlanır. Islatılarak yumuşatılan şeffaf pirinç yufkalarının içine sarılan taze sebzeler, sıcak günlerde çıtır ve hafif bir alternatif sunar.
Pirinç yufkalarını ılık suda birkaç saniye yumuşatın. İçine jülyen doğranmış salatalık, havuç, avokado, taze nane, kişniş, marul ve dilerseniz haşlanmış karides veya mangolu tavuk dilimleri yerleştirin. Sıkıca sarıp fıstık sosu veya tatlı-acı soya sosuna batırarak servis edin.
MUTFAKTA MÜKEMMEL YAZ DÜZENİ İÇİN PRATİK İPUÇLARI
Önceden hazırlayın: Gazpacho gibi soğuk çorbalar buzdolabında hava almayan kaplarda 3-4 gün tazeliğini korur. Bir kerede büyük bir porsiyon hazırlayıp haftalık pratik öğünler yaratabilirsiniz.
Su oranı yüksek malzemeler seçin: Salatalık, turp, kavun ve karpuz gibi su zengini içerikler hem vücudun sıvı dengesini korur hem de içten dışa serinlik sağlar.
Esnek olun: Tariflerdeki malzemelere sıkı sıkıya bağlı kalmayın. Domatesiniz azsa avokado veya nektarin ekleyin; dolapta kalan son sebzeleri değerlendirerek mutfakta israfın önüne geçin.
Odatv.com
