GAZETEMİZE ziyarete gelen Danimarka merkezli tesis yönetimi grubu ISS’nin Türkiye’deki CEO’su ve ortağı Cavit Habib’i Haber Koordinatörümüz Mustafa Kemal Çolak’la birlikte karşılamaya hazırlanırken, arşivime girdim, önceki yazılarımı taradım.
Cavit Habib’le COVID-19 pandemisinin dünyayı sardığı dönemde, Haziran 2020’de online yaptığımız sohbet sonrasında yazdığım yazıya şu başlığı attığımı gördüm:
- ISS, 50 ülkede var, başka ülkede böyle büyüme yok…
Cavit Habib, sektöre 1992 yılında 15 bin dolar sermaye ile kurduğu Proser’le girmiş, şirketinin yüzde 70 hissesini 2005 yılında ISS’ye satmıştı. Şirketin o günlerde 6 bin kişilik istihdamı, 40 milyon Euro cirosu vardı. ISS, zamanla Türkiye’deki şirketteki payını yüzde 90’a çıkarmıştı.
Haziran 2020’deki sohbette, ISS Türkiye’nin 2019 yılı sonunda ulaştığı noktayı şöyle anlatmıştı:
- 2019’da 4 şirketimizde çalışan 42 bin kişiyle 473 milyon Euro ciroya ulaştık. ISS, 50 ülkede faaliyet gösteriyor. Başka ülkede Türkiye’deki gibi bir büyüme yok. 42 bin personelin 10 bini sağlık sektöründe çalışıyor. Türkiye’deki AVM’lerin yüzde 90’ına hizmet veriyoruz.
Cavit Habib, ISS’nin diğer ülkelerdeki şirketlerinin çoğunun “eksi EBİTDA” noktasında bulunduğunu belirtip, Türkiye’deki büyüklükleriyle ilgili şu verileri de aktarmıştı:
- Günlük hayatımızda her 7 kişiden birine hizmetlerimizle dokunuyoruz. Bankalardan AVM’lere, okullardan hastanelere, bahçe bakımına kadar her yerde hayatınıza dokunmuş oluyoruz. Kadın çalışan sayısı bakımından Türkiye’nin 3’üncü büyük işvereniyiz.
Sonra 14 Temmuz 2022 tarihli yazımı okudum:
- Türkiye’de tam bir büyüme ve başarı hikayesi yaşıyoruz…
ISS Global CEO’su Jacob Aarup-Andersen, Temmuz 2022’de İstanbul’a geldiğinde Cavit Habib’in davetiyle şirketin merkezinde buluşmuş, sohbet etmiştik.
Cavit Habib, konuğunu hizmet verdikleri Başakşehir’deki Çam ve Sakura Hastanesi’ne götürmüş, Jacob Aarup Andersen, ISS Türkiye Grubuyla ilgili gözlemini şöyle paylaşmıştı:
- Türkiye’de tam bir büyüme ve başarı hikayesi yaşıyoruz. Buradaki şirketimiz hem Türkiye’de sektörünün en büyüklerinin başında yer alıyor hem de ISS dünyasında ilk sıralarda bulunuyor.
Arşivi tararken Cavit Habib’in EKONOMİ Gazetesi ile birlikte düzenledikleri “ISS Ekonomi Buluşmaları”nın Bursa durağındaki açıklamasını da yeniden gözden geçirdim.
Habib, 2024 Mayıs ayı başında gerçekleşen toplantıda ISS Türkiye ile ilgili şu bilgileri ortaya koymuştu:
- ISS Türkiye olarak 2005-2009 arasında 11 şirket satın aldık. 2005 yılında 40 milyon Euro olan ciromuz bugün 900 milyon Euro’ya yükselmiş bulunuyor.
Cavit Habib’le gazetedeki sohbetimize ISS Türkiye COO’su Ilgın Aşık ile Pazarlama ve Kurumsal İlişkiler Direktörü Esin Müftüoğlu eşlik etti. Habib, söze kısa süre önce gerçekleşen önemli bir gelişmeyi aktararak girdi:
- ISS, 2021 yılında Actera’ya verdiği yüzde 40 hisseyi yakın dönemde geri aldı. Bu, ISS’in global merkezinin Türkiye’ye olumlu bakışının güçlü şekilde sürdüğünü gösteriyor.
Actera’nın ISS Türkiye’deki ortaklığının 5 yıl sürdüğünü kaydetti:
- Actera, hisseleri satmayı gündemine aldığında ISS global yönetimine geri alım konusunu ısrarla tavsiye ettim. Onlar da Türkiye’deki büyüme seyrimizin sürdüğünü görünce ikna olup yeniden şirketteki paylarını yüzde 90’a çıkardılar.
ISS Türkiye’nin globaldeki yerini merak ettim, paylaştı:
- Ciromuz 1 milyar dolara dayandı. Şu anda ISS dünyasında 3’üncü sıraya yükselmiş bulunuyoruz.
Bu yıl cirolarının 1 milyar Euro’yu bulmasını beklediklerini bildirdi:
- 1.5-2 yılda ISS dünyasının liderliğini yakalayabileceğimizi düşünüyoruz. Liderliği hedef olarak önümüze koyduk.
Actera’nın ISS Türkiye ortaklığından ayrılırken elde ettiği satış gelirini öğrenmek istedik, şu bilgiyi vermekle yetindi:
- Actera ortaklığı gerçekleştiğinde ISS Türkiye’nin cirosu 500 milyon Euro idi. ISS dünyasında da 5’inci sıradaydık. Şimdi 3’üncü sıradayız ve ciromuz da 1 milyar dolara dayanmış durumda.
Şu noktanın altını çizdi:
- Bizim işimizin ölmesi söz konusu değil. Pandemide bile yüzde 25 küçüldük ama işimiz devam etti. Kâr marjları yüksek değil ama hep işimiz var.
Cavit Habib’in 1992 yılında 15 bin dolarla girdiği iş, ISS’nin 2005’teki büyük hissedarlığı ile büyüme ivmesi kazandı.
Habib, ilk ortaklıktan itibaren ISS global yönetimine Türkiye’deki fırsatları anlattı, şirketi başarıyla yönetti…
1 milyar dolarlık ciro, ISS dünyasında 3’üncülüğe yükseliş, Habib ve ekibinin başarısını ortaya koyuyor…
ISS Türkiye gücüyle hedefe bölgeyi aldı
ISS Türkiye Ortağı ve CEO’su Cavit Habib, sohbet sırasında yeni hedeflerini paylaştı:
- ISS Türkiye’nin gücüyle Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’a açılmayı düşünüyoruz. Oralarda bizim açımızdan ciddi potansiyel görüyoruz.
Birçok Batılı şirketin ABD-İsrail-İran savaşının patlamasıyla bölgeden ayrılma eğitimine girdiğini anımsattık, şu değerlendirmeyi yaptı:
- Herkes kaçarken bizim bölgeye gitmemiz lazım.
Bursa’daki hastane açılırken asgari ücretten yüzde 25 fazla verdik, 700 kişi aldık
ISS Türkiye Ortağı ve CEO’su Cavit Habib, Bursa’daki hastane açılışı sırasında eleman açığının kapatılmasıyla ilgili şu bilgileri aktardı:
- İhaleye girerken yeni alınacak personele asgari ücretin yüzde 25’i düzeyinde fazla vermeyi planladık. İhaleye o teklifle kazandık.
- 15 gün gibi kısa bir sürede hastanede bizim vereceğimiz hizmetler için 700 kişi işe almamız gerekiyordu. Asgari ücretin yüzde 25 fazlasını teklif edince, 15 günde 700 kişiyi işe alabildik.
Bu noktada şu yorumu yaptı:
- Avrupa’da birçok ülkede asgari ücret kalktı. Artık “geçinme endeksi”ni konuşmak ve dikkate almak daha doğru gibi geliyor bana.
Türkiye’de 250 mutfağımız var, günde 1 milyon öğün yemek ‘yapay zeka’ tasarımıyla çıkıyor
ISS Türkiye Ortağı ve CEO’su Cavit Habib, üstlendikleri hizmetlerde ilk sırada temizlik işlerinin bulunduğunu belirtti:
- Temizlik, bizim iş yelpazemizde açık ara birinci. Onu yemek işi takip ediyor. Sağlık tarafı da işlerimizin yüzde 40’ını oluşturuyor. Yemek ve temizlik işimiz kafa kafaya gelmek üzere.
Türkiye’de toplam 250 mutfaklarının olduğunu belirtti:
- Sardunya’nın yerinde yemek pişirme tarafını almıştık. “ISS Catering”i kurup yemek işimizi büyüttük. Günde 1 milyon öğün yemek hazırlayıp, yerinde servis ediyoruz. Biz yemek taşımıyoruz.
Kişi başına yemek ücretlerini merak ettik, anlattı:
- Şirket ve kurumların taleplerine göre 180-200 lira olan da var, 300-400 lira olan da. Yabancı şirketler ve kurumlar 300-400 lira bandını tercih ediyor.
Menü hazırlamada “yapay zeka”yı kullandıklarını bildirdi:
- İmzaladığımız şartnamelerde yer alan beklentiler sisteme yükleniyor. Haftalık hava koşulları, gıda fiyatları gibi değişen koşullara göre “yapay zeka” desteğiyle sunulan yemeklerin toplam kalorisinin düşmemesine dikkat edilerek öğünler belirleniyor.
Fiyatlara göre öğün tasarımına örnek verdi:
- “Yapay zeka” desteğiyle hazırlanan yemeklerin girdi maliyetleri çok ince detaya kadar hesaplanıyor. Örneğin, o hafta havuç fiyatı yükselmişse, onu çıkarıp menüye patates ekliyor.
Servis edilen yemeklerin tüketim grafiğinin de “yapay zeka” desteğiyle hazırlandığını kaydetti:
- Örneğin servis edilen ıspanak yemeğinin yüzde 20’si tüketilmiyorsa ona göre öğün tasarımı yapılıyor. Yani, tüketim verisine göre öğünlerdeki çeşitleri değiştiriyoruz.
Güçlü bir aşçı kadrosuna sahip olduklarını vurguladı:
- 1000’e yakın aşçı istihdam ediyoruz.
ISS Türkiye’nin istihdamının 46 bini bulduğunun altını çizdi:
- Güvenlik tarafı için eleman bulmada sıkıntı var.
